İncirli  Caddesi’ndeki Tarihi Ahşap Ev: Resneliler Köşkü’nün Hikayesi

Türkiye’den şehir efsaneleri yazılarımıza yine İstanbul’dan bir anlatı ile devam ediyoruz. İstanbul’un en işlek caddelerinden birinde, modern binaların arasında sıkışmış eski bir ahşap köşk duruyor. Bakırköy İncirli Caddesi üzerindeki bu yapı, yıllardır şehir efsaneleri ve paranormal hikayelerle anılıyor. Binlerce kişinin her gün önünden geçtiği, bazılarının “yılın belli dönemlerinde 5 saniyeliğine kaybolup yeniden belirdiğini” iddia ettiği bu gizemli yapı: Resneliler Köşkü.

Peki bu köşkün gerçek hikayesi nedir? Köşk gerçekten kaybolup tekrar mi beliriyor? Yoksa bu efsane, İstanbul’un kültürel hafızasında yer etmiş bir şehir efsanesinden mi ibaret? Gelin, Bakırköy’ün en meşhur yapısının tarihini, mimarisini ve etrafında örülen efsaneleri birlikte inceleyelim.

Bakırköy’ün Kalbi: İncirli Caddesi ve Vankulu Sokak

Resneliler Köşkü, Bakırköy Zuhuratbaba Mahallesi’nde, Vankulu Sokak ile İncirli Caddesi’nin kesiştiği noktada bulunuyor. Bugün İstanbul’un en yoğun trafiğine sahip caddelerinden biri olan İncirli Caddesi, köşkün yapıldığı dönemde iki yanı incir ağaçları, üzüm bağları, ceviz ağaçları ve renkli çiçeklerle süslü toprak bir yoldu.

O zamanlar Makriköy olarak bilinen Bakırköy, Osmanlı’nın son döneminde varlıklı ailelerin sayfiye yeri olarak tercih ediliyordu. Bakırköy ve civarında yaşayan insanlar bu bölgeye piknik yapmaya ve temiz hava almaya gelirlerdi. Zengin aileler burada tek tük köşkler ve konaklar yaptırıyorlardı.

Köşkün Tarihi ve Mimarisi

Resneliler Köşkü, Resneli Niyazi Bey’in ağabeyi İhsan Bey tarafından 1900’lerin başında yaptırılmış ve zamanında Resneliler Çiftliği olarak da bilinmiş. Ahşap Osmanlı sivil mimarisinin özelliklerini taşıyan bu yapı, dönemin zengin konak mimarisinin güzel bir örneği.

Mimari Özellikleri

Köşk, 2-3 katlı ahşap bir yapı olarak inşa edilmiş. Geniş ve ağaçlık bir bahçesi var, bu bahçede dikkat çeken zarif bir süs havuzu bulunuyor. Yüksek pencereleri ve ahşap detaylarıyla dönemin Osmanlı estetiğini yansıtan yapı, bir zamanların ihtişamını bugün bile hissetiriyor.

Ne yazık ki köşk bugün oldukça bakımsız durumda. Miras kavgaları nedeniyle kaderine terk edildiği söyleniyor. Çürüyen ahşap cephesi ve atıl durumu, yapının tekinsiz bir atmosfere sahip olmasına neden oluyor.

Köşkün Tarihi: Resneli Niyazi Bey’in Mirası

Köşkün sahibi, Osmanlı tarihinin en önemli isimlerinden Resneli Niyazi Bey’in ağabeyi İhsan Bey.  Resneli Niyazi, Sultan Abdülhamid’e meşrutiyeti kabul ettirmek üzere 3 Temmuz 1908’de emrindeki askerlerle Makedonya dağlarına çıktı. Bu isyan, II. Meşrutiyet’in ilanına öncülük etti.

24 Temmuz 1908’de Meşrutiyet’in resmen ilanından sonra Selanik’te “Hürriyet kahramanı” olarak büyük gösterilerle karşılandı. Dağda bulunduğu sırada evcilleştirdiği geyik, hürriyet sembolü olarak kabul edildi ve “gazal-i hürriyet” adıyla tanındı. Hatta, iki veya daha fazla kişi arasında geçen, bir yere varmayan amaçsız sohbetlere “geyik muhabbeti” denmesinin nedeninin; o dönemlerde bu geyiğin kazandığı ün ve herkesin bu geyikten bahsetmesi olduğuna dair iddialar da mevcut. Fakat bu terimin 90’larda mizah yazarı Cihan Demirci tarafından Türkçeye kazandırıldığı da söyleniyor.

Resneli Niyazi’nin Sonu

17 Nisan 1913’te Arnavutluk’un Avlonya Limanı’nda İstanbul’a gitmek için vapur beklerken, İttihat ve Terakki’nin kendisine koruma olarak görevlendirdiği kişi tarafından sırtından üç kurşunla vuruldu. Öldürülme sebebi hiçbir zaman tam olarak aydınlatılamadı. Bu trajik son, “Ne şehittir ne de gazi, pisi pisine gitti Niyazi” deyiminin kaynağı oldu.

Kısacası, köşk’e “Resneliler Köşkü” denmesinin nedeni gerçekten de Resneli ailesine ait olması. Şimdi, bizim asıl ilgilendiğimiz kısım olan paranormal iddialara geçelim.

“Perili Köşk” Efsanesi: Kaybolma İddiası

Resneliler Köşkü’nü şehir efsanesi haline getiren asıl unsur, etrafında örülen paranormal hikayeler. Köşk, özellikle 2021 yılındaki medya yayınlarından sonra “perili köşk” olarak geniş kitlelere duyuldu.

Kaybolma Söylentisi

Köşkle ilgili en ilgi çeken detay, ürkütücü görüntüsünün yanı sıra yılın belli zamanlarında birkaç saniye kaybolup, tekrar bir siluet halinde eski şekline bürünmesi. Bölge sakinleri, yılın belli zamanlarında evin 5 saniye boyunca ortadan kaybolduğunu iddia ediyor.

Kimi kaynaklarda bu süre “10 saniye” olarak belirtilirken, kimi tanıklar “birkaç saniye” diyor. Köşkün kaybolduğu, kapıların kendi kendine açılıp kapandığı ve geceleri çığlık sesleri geldiği iddiaları haberlere konu olacak kadar da yaygın. Aşağıda, konuyla ilgili bir haber görebilirsiniz. 

İddiaların Çeşitliliği

Tanıklar arasında kaybolma süresinde farklılıklar var:

• Bazıları “5 saniye” diyor
• Kimi kaynaklar “10 saniye” belirtiyor
• Bazı tanıklar “birkaç saniye” ifadesini kullanıyor

Kaybolma şeklinde de farklı anlatılar mevcut:

• Tamamen yok olma: Köşk bir anda ortadan kayboluyor, etrafındaki ağaçlar ve çevre aynı kalıyor, sadece yapı gözden kayboluyor
• Siluet halinde belirsizleşme: Yapının şekli bulanıklaşıyor, net hatları kayboluyor
• Gölge etkisi: Köşk sanki gölge gibi belirip sonra karardıktan sonra tekrar aydınlanıyor
• Optik kayma: Bazı tanıklar yapının yerinin değiştiğini hissettiklerini söylüyor

Çığlık Sesleri ve Diğer İddialar

Kaybolma olayının yanı sıra, köşkle ilgili başka paranormal iddialar da var:

Akşam Çığlıkları

Mahalle sakinlerinden bazıları, özellikle akşam saatlerinde evden kadın çığlıkları, ağlama ve inilti sesleri geldiğini iddia ediyor.

Kendiliğinden Açılan Kapılar

Bazı tanıklara göre, köşkün kapıları kendi kendine açılıp kapanıyor. Rüzgar olmayan geceler bile bu olayın yaşandığı söyleniyor.

Gizemli Işıklar

Kimse yaşamadığı düşünülen dönemlerde bile, akşam saatlerinde alt katlarda ışıkların yandığına şahit olanlar var. Bu durum, ya köşkte gerçekten birileri yaşıyor ya da paranormal bir aktivite söz konusu.

Medyada Nasıl Yer Aldı?

Eylül-Ekim 2021’de birden çok haber sitesi köşkü manşetlerine taşıdı: “İstanbul’un göbeğinde gizemli ahşap ev, 5 saniyeliğine kaybolup beliren köşk vb. başlıklar atıldı.

Televizyon Programları

Ekşi Sözlük’te bir entry’ye göre, “Şok” isimli, Korcan Karar tarafından sunulan 90’ların unutulmaz TV programında da bu köşkün haberi yapılmış. Hatta bu bölüm, bir zamanların güzide internet sitesi Alkışlarla Yaşıyorum’a da yüklenmiş; fakat Alkışlarla Yaşıyorum da artık mazi olduğu için link maalesef çalışmıyor.

Bilimsel Açıklamalar: Gözümüz Bizi Nasıl Kandırıyor?

Peki köşkün “kaybolması” bir akıl oyunu/göz yanılması olabilir mi? Bilim bu konuda ne diyor?

Optik İllüzyon Teorisi

Optik illüzyon, göz veya beynin çalışma prensiplerinin doğal veya yapay şekillerde manipüle edilmesi, kandırılması veya yanıltılması yoluyla, gerçekte olandan farklı bir görüntü, renk veya hareket algılama olarak tanımlanabilir.

Işık ve Gölge Etkisi

Gün batımı saatlerinde güneşin açısı değişir ve bina üzerine düşen gölgeler evin görünüşünü dramatik şekilde değiştirebilir. Karşı yönde ışık kaynaklarının oluşması, binanın siluetini belirsizleştirebilir. Belirli bir açıdan bakıldığında bina, arka plandaki yapılarla “birleşebilir”.

Perspektif Yanılsaması

Perspektif yanılgıları, beynimizin üç boyutlu dünyada nesneleri anlamlandırma biçiminden kaynaklanır. Köşkün arka tarafındaki yapılar ve ağaçlarla olan perspektif ilişkisi, belirli bir noktadan bakıldığında binanın “kayboluyormuş” gibi görünmesine neden olabilir.

Dikkat Dağılması

İncirli Caddesi son derece işlek bir yol. Akşam trafiği, yayalar ve kent gürültüsü insanın dikkatini dağıtır. Beynimiz, değişmeyen şeylerin daha az farkına varır ve değişen şeylerin daha fazla farkına varır. O “5 saniye”de dikkatin dağılması nedeniyle köşkü fark etmemek mümkün.

Sosyal Psikoloji: Grup İnanışı

Bir insan bir şeyi görüp söylediğinde, diğerleri de aynı şeyi görmek istiyor. İlk birisi “kaybolduğunu” söylediğinde, diğerleri de baktıklarında benzer şeyler görmüş gibi hissediyor. Sosyal medyada viral olması bu inancı daha da güçlendiriyor.

Mimarlık Teorisi: Doğal Kamuflaj

Evin ahşap kahve-bej rengi, arka tarafındaki ağaçlarla benzer tonlarda. Belirli ışık koşullarında bir “gizlenme” illüzyonu oluşabilir. Bu, köşkün çevreyle uyum sağlayarak görünürlüğünün azalması anlamına geliyor.

Gerçek Sorun: Miras ve Koruma Meselesi

Resneli Niyazi Bey ve ailesinden sonra varisler arasında anlaşmazlık çıktı. İki kardeşin miras konusunda anlaşamaması, evin bugünkü durumunu açıklıyor. Köşk, hiçbir varisin sorumluluğunda olmadığı için bakımsız kaldı.

Köşk ve çevresindeki arazi, 1952’de yapılan veraset davasında arsalarının satıldığı, İncirli Caddesi’ndeki bir kısmının üzerine de Ataköy binalarının inşa edildiği biliniyor.

Araştırmacıların Bulguları

Nilay Örnek’in İncelemesi

Araştırmacı Nilay Örnek, Her Umut Ortak Arar’da köşkü araştırmış ve Resneliler Köşkü’nün gerçekten tescilli olduğunu, İhsan Bey tarafından yaptırıldığını söylüyor.

Örnek’in bulgularına göre, köşkte bir ailenin yaşadığını gören araştırmacı, “perili köşk” söylentisinin bölge halkı tarafından şaka-saçma olarak görüldüğünü ifade etmiş. Alt katta ise, Berk Erkent’in bir tweet dizisinde belirttiğine göre, bir zamanlar Resneli İhsan Bey’in yanında yardımcı olarak kalan ailenin torunları olduğu söylenen bir bekçi ve ailesi hayatlarını sürdürüyor.

Efsanenin Ardındaki Gerçek

Resneliler Köşkü efsanesinin bu kadar güçlü olmasının birkaç nedeni var:

1. Tarihsel Ağırlık: Resneli Niyazi Bey’in hikayesi köşke duygusal bir derinlik katıyor.
2. Terk Edilmiş Görünüm: Bakımsız, çürüyen ahşaplar ve ıssız atmosfer tekinsiz bir izlenim yaratıyor.
3. Optik İllüzyon: Gerçek fiziksel etkiler, gözün yanılmasına neden oluyor.
4. Sosyal Psikoloji: Grup inancının güçlendirici etkisi var.
5. İnternet Kültürü: Viral olma dinamiği efsaneyi hızla yayıyor.
6. Korku Merakı: İnsanlar korkuyu çeken şeyleri paylaşmaktan hoşlanıyor.

Köşkün Bugünü ve Geleceği

Köşk hakkında son çıkan haberler ise kültürel mirasın korunması açısından bakıldığında pek iç açıcı değil. Eylül 2025 tarihli haberlerde, köşkte kısmi bir çökme meydana geldiği söyleniyor. Kisa süreliğine kaybolup yeniden gözüktüğüne dair bir sehir efsanesi olan bu tarihi bina yakında gercekten tamamen kaybolabilir.

Son Söz

Bir anlığına kaybolup sonra tekrar görünen bir köşk, folklorik bir korku öğesi olarak ele alındığında son derece ilgi çekici bir fenomen. İstanbul’da Cemil Molla Köşkü, Molla Zeyrek Camii gibi birçok paranormal olayın yaşandığına inanılan mekanlardan biri ve sahici, hatta filmi çekilse ilgi görecek bir hikayesi var. 90’lardaki TV programlarına da konu olmasından anlıyoruz ki, köşkün kaybolduğu gerçek olmasa bile böyle bir şehir efsanesi gerçekten dilden dile dolaşmış ve zihinlere yer etmiş. İnternette uydurulan hikâyelerden değil; doğal, anonim bir şehir efsanesi.