Krampus Nedir? Noel’in Karanlık Yüzü
Noel zamanı denildiğinde aklımıza genelde parlayan ışıklar, hediyeler ve Noel Baba’nın güler yüzü gelir. Fakat Orta Avrupa folklorunda, bu neşeli tablonun karanlık bir karşılığı vardır: Krampus. Yarı keçi, yarı iblis görünümüyle çocukların kâbuslarını süsleyen bu yaratık, aslında yüzlerce yıllık bir geleneğin parçası. Peki Krampus kimdir, nereden gelir ve bugün hâlâ neden bu kadar popüler? Krampus’un Kökenleri ve Tarihi Krampus’un kökenleri belirsizliğini korusa da, birçok folklorist ve antropolog bu figürün Hıristiyanlık öncesi pagan geleneklerinden geldiğini düşünüyor. Adı, Almanca “pençe” anlamına gelen “krampen” kelimesinden türemiştir. Alp dağları bölgesinde, özellikle kış gündönümü kutlamalarında ortaya çıkan bu yaratık, başlangıçta doğanın vahşi ve kontrol edilemez gücünü temsil ediyordu. Krampus efsanelerinin kökeninin en az 6. veya…
Dünyanın En İyi Korku Filmi
Tahminen on beş sene önce bir arkadaş ortamında, benim yerel bir gazetede sinema köşesi yazdığımdan konu açıldı. Öyle olunca uzun bir sinema sohbeti başladı. Ben de asıl ilgi alanımın korku filmleri olduğunu söyledim. O ana kadar sessiz kalmayı tercih eden arkadaşlardan biri bana şöyle bir istekle geldi:“Abi, bana bir korku filmi öner ama çok korkunç olsun, altıma edeyim!” Ben de düşündüm. Rüştümü ispat etmek için hemen bir cevap vermek istedim. Bir şey söylemeliydim ve bir daha denk geldiğimizde bana “Altımıza ettik!” demeliydi. “Halka” dedim. Tam gerinerek arkama dayanacaktım ki, “İzledim, pek de korkmadım” dedi. Yani seçimimi beğenmemişti. Bunun üzerine en beğendiği korku filmini sordum. “Soldaki Son Ev” dedi. Ben de…
Gulyabani Nedir? Ghoul’den Süt Kardeşler’e Uzanan Hikaye
Karanlık gecelerde mezarlıkların arasında dolaşan, ters ayaklarıyla kendini takip edenleri şaşırtan, tüylü gövdesi ve korkunç kokusuyla insanları dehşete düşüren bir yaratık hayal edin. Ters ayak kısmında hemen “cin” dediyseniz yanıldınız. Anadolu/Mezopotamya mitolojisinin en korkunç figürlerinden biri olan Gulyabani, yüzyıllardır Anadolu’nun dört bir yanında anlatılan efsaneleriyle korku kültürümüzün temel taşlarından birini oluşturuyor. Farsça’ya Arapçadan geçen “gul” (غول) (canavar) ve Farsça “biyaban” (بيابان) (çöl, issiz yer) kelimelerinin birleşiminden doğan bu isim, çöl canavarı/kurt adam gibi anlamlara gelse de, Türk folklorunda bambaşka bir kimliğe bürünmüş durumda. Mehmet Berk Yaltırık’ın, Türk Kültüründe Gulyabani-İncelemeler / İllüstrasyonlar’da, Orhan Hançerlioğlu’ndan aktardığına gore Gulyabani, her çeşit kılığa girebilen, insanları kandıran hatta yiyen, kökenleri Arap kültürüne dayanan bir yaratıktır.…
Bunlara da göz atın
Analog Korku ve Diğerleri
Slender Man Nedir? İnternetin Uzun İnce Efsanesi
Slasher Nedir?
Liminal Mekan Nedir? Belirsizlik ve Korku Arasındaki İlişki
Liminal mekan, ya da yaygın İngilizce adıyla liminal space, Latince “limen” yani “eşik” kelimesinden gelir ve iki farklı alan veya durum arasında bulunan geçiş bölgesi olarak tanımlanır. Liminal space, insanların tanıdık ve yabancı arasında sıkıştığı, genellikle boş ve terkedilmiş mekanlarda hissedilen ara alanlardır. Bu mekanlar gerçeklikten kopuk, bazen ürkütücü ve kafa karıştırıcı bir atmosfer yaratır. Kafa karıştırıcı demişken, “liminal mekan” kullanımı Türkçeye henüz tam olarak yerleşmemiş olduğundan, yazıda yer yer liminal space, yer yer “liminal mekan” kullanımı göreceksiniz. Cümlenin bağlamanına hangisi daha iyi uyuyorsa, o versiyonu kullanmayı tercih ettiğim için böyle bir durum oluştu. Bu tür alanlar sadece fiziksel yerlerle sınırlı kalmaz; zaman ve ruh hali değişimlerini de temsil eder.…
Söyleşi: Buğra Mert ALKAYALAR – Folk Korku’nun Cadıları
En son olarak festival yolculuğu geçtiğimiz günlerde başlayan “Bocuk” belgeselini yöneten, öncesinde İstasyon İnsanları, I Was Your Friend, Söylediklerine Dikkat Et gibi kısa korku filmleri çekmiş yönetmen-akademisyen Buğra Mert Alkayalar ile, 2025’in başlarında yayımlanmış kitabı “Folk Korkunun Cadıları” üstüne güzel bir söyleşi gerçekleştirdik. Keyifli okumalar! 1. Söyleşimize başlamadan önce, kitabınız için yeniden tebrik ederiz. İlk olarak, Korku sinemasına akademik düzeyde eğilmenizin sebebini biraz paylaşabilir misiniz? Korku filmlerini ve korku anlatılarını inceleme isteğini uyandıran ne oldu? Öncelikle hem güzel sözleriniz için hem de söyleşi için teşekkür ederim. Çocukluğumdan bu yana korku sinemasına ve diğer alanlarda da korku türüne olan yoğun merakım akademik düzeyde de doğal olarak korkuya eğilmeme sebep oldu. Ayrıca…
Jump scare Nedir?
Kahramanımız aynalı banyo dolabını açar ve diş fırçasıyla macununu alır. Bu esnada müzik giderek yükselir ve dolap kapağı kapandığında aynada karakterin arkasında bir varlıkla karşılaşma anını beklemeye başlarız. Ancak hiç bir şey çıkmaz ve müzik boşuma yükselmiş olur. Çıkmaz çünkü artık bu formül çok kullanılmıştır seyirci yemez diye düşünür yönetmen. Bu yüzden biz o yerimizden sıçrayacağımız anı hemen sonrasında kameranın döndüğü anda banyo kapısının camında beliren silüetle yaşarız. Sonuçta o an yaşanır ve bedenimizi sıçramanın ardından güvenli anda korkmanın yaşattığı o tatlı rahatlamaya bırakırız. Spoiler için sürprizbozan kelimesini kullanıyoruz ve çok güzel da oluyor. Fakat jump-scare için güzel bir şey bulamadık. Aklıma “Yürek hoplatan” geldi ancak o kalıp “ünlü manken…
Backrooms Nedir? Kaçışın İmkansız Olduğu Liminal Kabus
Hiç rüyanızda tanıdık ama bir o kadar da yabancı, sonsuz bir koridorda kaybolduğunuzu hissettiniz mi? Sarı duvar kağıtları, nemli halılar ve uğultulu floresan lambalarla dolu, hiç bitmeyen bir labirentte yalnız kaldığınızı hayal edebiliyor musunuz? Backrooms nedir sorusunun cevabı, internetin en ürkütücü liminal kabusu ile karşılaşmanızı sağlayacak. Bu creepypasta fenomeni, modern çağın en etkileyici korku efsanelerinden biri haline gelmiş durumda. Backrooms hikayesi, 2019 yılında 4chan’de başlayan ve hızla tüm internet dünyasına yayılan bir fenomen olarak, milyonlarca insanın zihninde yer etti. Gerçeklikten “no-clip” yaparak düştüğünüz bu paralel boyut, sonsuz koridorlar, gizemli seviyeler ve ölümcül varlıklarla dolu bir kaçış odası korkusu sunuyor. Bu yazıda, Backrooms evreninin derinliklerini keşfedecek, seviyelerini inceleyecek ve bu internet…
IMDb Puanı En Yüksek Korku Filmleri
Korku sineması, tüm film türleri arasında belki de en subjektif olanı. Kimi için kalp çarpıntısı yaratan sahne, başka biri için gülünç olabiliyor. İşte bu yüzden korku filmlerinin IMDb’de adil bir değerlendirme alması oldukça zor. Genel izleyici kitlesi genellikle korku türüne mesafeli yaklaşırken, türün gerçek kalitesini ancak korku severler anlayabiliyor. IMDb’nin puanlama sistemi, milyonlarca kullanıcının oylarına dayanıyor. Korku filmleri için bu sistem biraz adaletsiz çalışsa da en azından popüler filmler açısından bir sıralama sunuyor. Bu da korku tutkunu olmayan ama en azından türün en önemli filmleriyle türe başlangıç yapmak isteyenlere yardımcı olabilir. Bu listeyi hazırlamak için, IMDb’de minimum 250.000 oy almış, türü “horror” olarak kategorilendirilmiş ilk 20 filmi sıraladım. Neden…
Kurşun Bitene Kadar Kork: Aksiyon Dolu 11 Korku Filmi
Korku sineması sadece hayaletli konaklardan ibaret değil. Bazen yaratıklarla çatışıyoruz, bazen zombilerle barikat kuruyoruz, bazen de vampirle uçak yolculuğuna çıkıyoruz. Aksiyonla beslenen bu 11 korku filmi, adrenalini dehşetle karıştırmak isteyenler için birebir. Overlord (2018) Sadece Wolfenstein yahut Call of Duty’nin zombili modunun filmi yazsam yeterli olur aslında. İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi işgali altındaki bir Fransız köyüne paraşütle inen Amerikan askerleri… ama karşılarında sadece Nazi yok: Genetik deneylerle yaratılmış canavarlar da var. Bir yanda savaşın gerçekliği, diğer yanda zombiye yakın yaratıklar. İlk sahnesinden itibaren vurucu, karanlık, şiddetli ve sürükleyici. Cloverfield (2008) Bu film bir JJ. Abrams filmi ve Lost’un en rövaçta olduğu dönem çekildi. O zamanlar filmdeki yaratık Lost’un yeni…
İzlenmesi Gereken 10 Politik Korku Filmi
Korku sineması, bize yalnızca karanlık koridorlarda saklanan varlıkların değil, aynı zamanda gerçek dünyanın ve toplumsal düzenin yarattığı korkuların da yüzünü gösterir. İyi bir korku filmi, izleyiciye yalnızca ürperti vermekle kalmaz, onu rahatsız edici gerçeklerle de yüzleştirir. Bu yazıda kapitalizm, diktatörlük, zenofobi ve devlet baskısı gibi güçlü politik temaları korku türünün imkânlarıyla birleştirmiş 10 çarpıcı filmi sizler için derinlemesine ele alıyoruz. They Live (1988) – John Carpenter Büyük usta Carpenter’ın ve herhalde listenin en meşhur filmi. İzlememiş olanlar bile çeşitli mecralarda kesitlerine, fotoğraf ve giflerine denk gelmiştir. İşsiz bir göçebe olan Nada, bir gün özel bir güneş gözlüğü bulur ve takınca büyük gerçeği keşfeder: Toplum, insan kılığına girmiş uzaylı elitler tarafından…
